Wat we doen

Lobby en belangenbehartiging

De vier belangrijkste redenen om zelf aan de slag te gaan met duurzame energie:

  • Zelf iets doen tegen klimaatverandering
  • Onafhankelijkheid op gebied van energie
  • Democratisering van de energiemarkt
  • Versterken lokale economie/leefbaarheid

Veel mensen zijn supergemotiveerd om zich in te zetten voor een schone energievoorziening. Wij zorgen er via de netwerken binnen onze organisatie en ons lobbywerk voor dat deze mensen daadwerkelijk aan de slag kunnen.
Meer weten over onze over lobby voor energiecoöperaties in Nederland? Bekijk hier het interview met Siward Zomer.

Doordat we zo'n sterk netwerk vormen kunnen wij sterke lobby uitvoeren. Een geluid van ODE Decentraal is een krachtig geluid van al onze aangesloten mensen, coöperaties, initiatieven, organisaties en bedrijven. Hierdoor worden wij gehoord in politiek Den Haag en kunnen we invloed uitoefenen op beleid van de Rijksoverheid. 

Dit zijn onze belangrijkste thema's:

Salderen
Postcoderroosregeling
Wet financieel toezicht
Ontwikkelfonds voor coöperaties
Warmte
Europa

Lokale Energiemonitor 2017

De groei van het aantal burgers, dat samen energie opwekt, is niet te stoppen. Het aantal energiecoöperaties steeg in 2017 verder naar 392 (60 meer dan vorig jaar). Hiermee is in bijna elke Nederlandse gemeente een coöperatie actief. Ook het aantal collectieve zon- en windprojecten is toegenomen. Deze projecten leveren genoeg stroom op voor 85.000 huishoudens. De groei zet naar verwachting ook komend jaar door. Er staat nu al een verdubbeling van het aantal zonne-energieprojecten en van het windvermogen op de planning. Dat blijkt uit de Lokale Energie Monitor 2017.


Download hier de infografic in het groot

Het gaat de burgercollectieven voor de wind. Dankzij een professionelere aanpak, lokaal draagvlak en krachtenbundeling slagen zij er steeds vaker in eigen windturbines of zonnedaken en -weides te realiseren (totaal 274 in 2017). 60% van de coöperaties houdt zich bezig met de wederverkoop van groene energie, 70% met energiebesparing en 60% organiseert collectieve inkoop van energie. Siward Zomer namens ODE Decentraal “De energiecoöperaties groeien en worden steeds sterker. Dat is ongekend voor een sector die vijf jaar geleden nog in de kinderschoenen stond.”

Zon
De energiecoöperaties hebben in 2017 100 nieuwe collectieve zonprojecten gerealiseerd. Standaardisatie, specialisatie en krachtenbundeling is de trend. In totaal is er nu voor 37 MWp aan zonvermogen collectief opgewekt, dat is 53% meer dan in 2016. De meeste zonne-energie wordt opgewekt in Friesland (10 MWp), gevolgd door Noord-Holland (5,7 MWp). De verwachting is, dat het aantal zonprojecten in 2018/19 verdubbelt, onder meer door een flink aantal grote zonneweides dat gepland staat.

Wind
Dit jaar is het coöperatieve windvermogen vrijwel gelijk gebleven: 118 MW. Zuid-Holland is koploper met windenergie. Hier werd in 2017 ruim 35 MW opgewekt, gevolgd door Zeeland met ruim 32,5 MW. In het hele land staan grote windparken met coöperatieve windturbines in de startblokken voor 2018/2019, zoals windparken bij Geldermalsen, Tilburg en de Krammersluizen.

Grootste burgerinitiatief
Op de Krammersluizen tussen Goeree Overflakkee en Zeeland neemt Windpark Krammer, het 'grootste burgerinitiatief van Nederland' eind 2017 de eerste twee van de in totaal 34 turbines in gebruik. Bijzonder is, dat 95% van de energie rechtstreeks geleverd wordt aan bedrijven, te weten Akzo, DSM, Philips en Google. Het is de eerste keer dat consumenten op zo'n grote schaal aan het bedrijfsleven energie leveren.

Postcoderoos komt tot bloei
Realisatie van projecten via de Regeling Verlaagd Tarief, ook wel postcoderoosregeling genoemd, komt voorzichtig tot bloei. In 2017 zijn er 63 nieuwe projecten bijgekomen. Daarmee is het aantal postcoderoosprojecten verdubbeld tot een totaal van 114 projecten sinds het begin van de regeling (2014). Daarnaast zitten nog minstens 158 geplande postcoderoosprojecten in de pijplijn.

Positieve energiebeweging
De burgercoöperaties werken aan een duurzame energievoorziening, een leefbare omgeving, een sterke gemeenschap en economie. Ze zijn betrokken bij energieloketten, energiebesparingsacties, Buurkrachtwijken, maken eerste plannen voor aardgasloze wijken en wijken van de toekomst. “De betrokkenheid bij en draagvlak van burgers is van cruciaal belang voor de overgang naar duurzame energie, omdat deze transitie ons steeds meer gaat raken”, zegt Katrien Prins van HIER opgewekt.
“De Lokale Energie Monitor 2017 geeft zicht op een unieke beweging: de energietransitie van onderaf.”

Download hier de volledige Lokale Energie Monitor

 

Coöperaties in Regeerakkoord

Wij zijn er blij mee dat duurzame energiecoöperaties een positie hebben gekregen in het Regeerakkoord. Het laat zien dat onze sector een belangrijke partij is om een schone energievoorziening in ons land voor elkaar te krijgen.

Het regeerakkoord geeft aan dat er een aparte regeling komt voor energiecoöperaties. Deze regeling gaat het mogelijk maken dat omwonenden makkelijker kunnen participeren in duurzame energieprojecten in hun directe omgeving.

Wat deze regeling precies zal inhouden en hoe en waar deze regeling wordt vastgelegd, is nog  niet duidelijk. ODE Decentraal zal als vertegenwoordiger van de energiecoöperaties de overheid uiteraard helpen om deze regeling verder uit te werken.

Salderen

Salderen al in 2020 in plaats van 2023 aangepast

Utrecht Oktober 2017
Ondanks eerder gemaakte afspraken waar ODE Decentraal samen met de NVDE en Holland Solar sterk voor gelobbyd heeft  wordt de salderingsregeling duurzame elektriciteit volgens het nieuwe Regeerakkoord al in 2020 omgevormd tot een nieuwe regeling. 

In de brief aan de Tweede Kamer die voormalig minister Kamp op 12 juli 2017 daarover geschreven heeft stond nog dat de salderingsregeling pas in 2023 zou worden aangepast. Wanneer dit al in 2020 gebeurt, moet er zo snel mogelijk begonnen worden met het uitdenken van die nieuwe regeling. ODE Decentraal zal in samenwerking met de NVDE en Holland Solar hierover meedenken en de belangen van onze leden en achterban op dit thema zo goed mogelijk behartigen.

2023
En dat begint allereerst met nog te bekijken of 2023 alsnog mogelijk wordt. We gaan daarover in overleg met Holland Solar en de NVDE. Mocht dat niet mogelijk zijn,  dan is er nog maar twee jaar tijd om die nieuwe regeling in te voeren.

Belangen
ODE Decentraal is al meerdere jaren bezig met het verdedigen van de belangen van particuliere zonne-energie producenten. Wij stonden dan ook op scherp toen minister Kamp in 2017 de salderingsregeling wilde gaan evalueren, waarbij de optie werd opengelaten dat de regeling afgeschaft zou worden.

Evaluatie
Door samen met de NVDE een sterke lobby te voeren, hadden we er in eerste instantie voor gezorgd dat de evaluatie eerder plaats zou vinden. Om de sprong naar voren te maken hebben we daarnaast samen met de NVDE en Holand Solar een alternatief voorstel uitgewerkt voor een terugleversubsidie aan particulieren. In de brief aan de Tweede kamer bood Kamp ook een duidelijk keuzemenu van mogelijkheden om de regeling te vervangen. Ons voorstel voor een terugleververgoeding was hier ook in opgenomen.

Regeling
De nieuwe regeling waar het Regeerakkoord op doelt als opvolger van de salderingsregeling is weer dat voorstel voor terugleversubsidie. Dat is overigens niet met name terug te vinden in het regeerakkoord, maar wel in de doorrekening van het CPB. Het gaat om precies dezelfde regeling die ODE Decentraal, Holland Solar en NVDE eerder dit jaar hebben voorgesteld als vervanging van het fiscale deel bij salderen.

Terugleversubsidie
In dat voorstel krijgt de zonnepaneelbezitter die stroom teruglevert nog steeds een marktconforme terugleververgoeding van de energieleverancier (€ 0,05/kWh). Daarnaast krijgt hij een premie dan wel belastingkorting van de overheid (€ 0,10/kWh). Deze manier van vergoeden geldt voor zeven jaar, zodat de terugverdientijd van zonnepanelen minimaal op dit niveau blijft. Onze lobby op dit punt heeft in elk geval dat wel opgeleverd.

Download HIER het sectorvoorstel voor terugleversubsidie.

Postcoderoosregeling

ODE Decentraal praat mee over evaluatie postcoderoosregeling

Het ministerie van Economische Zaken is begonnen met de evaluatie van de postcoderoosregeling en ODE Decentraal praat mee in de evaluatiestuurgroep. De evaluatie wordt uitgevoerd door onderzoeksbureau KWINK groep. Zij zijn gespecialiseerd in beleidsevaluaties. ODE Decentraal zal cases aandragen en input geven op het proces van het onderzoek.

Verbeterpunten
Wij zien verschillende mogelijkheden voor verbeterpunten die op korte termijn uitgevoerd kunnen worden. Met deze verbeteringen kunnen de administratielasten van coöperaties en energieleveranciers verminderd worden. Ook kan de regeling geoptimaliseerd worden door de grenzen van het postcoderoosgebied los te laten en beter na te denken over een werkbare invulling van de begrenzing van het gebied.

Geen herziening
Wij vinden een fundamentele herziening van de regeling een slecht idee. Veel coöperaties en energieleveranciers hebben net hun werkwijze en systemen ingericht op de regeling, zo’n herziening zou dit allemaal weer tenietdoen. Dat zou zonde zijn van alle inspanningen.

Foto: Zuiderlicht

Antwoorden Kamervragen Regeling verlaagd tarief

Het Ministerie van Financiën geeft eindelijk duidelijkheid over de verschillende interpretaties van de Regeling verlaagd tarief, beter bekend als de Postcoderoosregeling.

Verschillende interpretaties
Vorig jaar na de zomer bereikten ons de eerste geluiden dat er per belastingkantoor uit verschillende regio’s andere interpretaties van de regeling werden gehanteerd. Het probleem was dat sommige belastinginspecteurs de inleg van leden in de coöperatie kwalificeerden als een ingekochte dienst en dat er daarom 21% btw betaald moest worden.

Kennisdossier
In samenwerking met HIER opgewekt die een uitgebreid kennisdossier heeft opgebouwd over de Postcoderoosregeling, hebben we de goed- en afkeuringen bestudeerd en kunnen concluderen dat verschillende belastingkantoren de regeling daadwerkelijk verschillend interpreteerden. ODE Decentraal heeft vervolgens het Ministerie van Financiën gevraagd om hier een éénduidig antwoord op te geven.

Antwoorden
Na vragen van Tweede Kamerlid Agnes Mulder van het CDA aan de Minister, kwam het Ministerie van Financiën vorige week met duidelijke antwoorden. 

De heffing is afhankelijk van het model dat de coöperatie kiest. Er zijn twee opties:

  1. de inleg wordt met 21% BTW belast wanneer de coöperatie de stroom om niet doorlevert aan het lid. De deelnemer koopt dan met zijn inleg stroom vooraf en dat wordt dus gekwalificeerd als een dienst.
  2. De inleg is niet belast met btw wanneer de deelnemer elektriciteit geleverd krijgt tegen een gangbaar marktconform tarief. Deze antwoorden lossen voor onze leden de onzekerheid op en zo kunnen ze weer verder met het uitrollen van Postcoderoosprojecten in hun gemeenten.

Energiecoöperaties
De Regeling verlaagd tarief is speciaal voor energiecoöperaties in het leven geroepen. Leden van een energiecoöperatie kunnen, door samen te investeren in bijvoorbeeld een zonne-installatie, de belasting op hun geleverde stroom terugkrijgen.

Meer informatie hierover staat ook op de website van HIER opgewekt: https://www.hieropgewekt.nl/nieuws/kamervragen-over-postcoderoosregeling

Lees ook:

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2017/07/12/antwoorden-op-kamervragen-over-de-postcoderoosregeling

https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/kamerstukken/2017/07/12/antwoorden-op-kamervragen-over-de-postcoderoosregeling/antwoorden-op-kamervragen-over-de-postcoderoosregeling.pd

Wet financieel toezicht

Coöperaties en de Wet financieel toezicht

ODE Decentraal gaat samen met HIER opgewekt een traject opzetten om onze achterban te informeren over de Wet financieel toezicht (Wft).

Coöperaties halen publiek geld op. Dit mag volgens de wet, maar dat moet dan wel op de juiste manier gebeuren. Wat die juiste manier is, wordt niet altijd duidelijk uit de informatie die op dit moment beschikbaar is. ODE Decentraal gaat daarom eerst in samenwerking met de AFM en DNB zorgen dat die informatievoorziening op orde komt. Vervolgens gaan we samen met HIER opgewekt trainingen verzorgen voor onze achterban over financiën voor coöperaties volgens de Wft.

Houdt onze website in de gaten voor meer informatie. 

Wet financieel toezicht
Dat de Wet financieel toezicht veel onduidelijkheid geeft onder onze leden is niet vreemd, zelfs experts bij banken hebben moeite met deze wet. ODE Decentraal heeft in samenwerking met de NCR (Nationale Coöperatieve Raad) een quickscan uitgevoerd bij twaalf energiecoöperaties. We konden op basis daarvan constateren dat onze leden geholpen zouden zijn met duidelijkere beleidsuitspraken van de toezichthoudende instanties als de AFM (Autoriteit Financiële Markt) en DNB (De Nederlandse Bank).

Naar aanleiding van de motie van de Tweede Kamerleden Carola Schouten (CU) en Henk Nijboer (PvdA) over de financiering van coöperaties met een maatschappelijk doel heeft ODE Decentraal gesprekken gevoerd met het Ministerie van Financiën.

Oplossingen
Het ministerie bracht ons in contact met de AFM en de DNB om naar oplossingen te zoeken. Onze juristen en die van het ministerie concluderen dat het niet nodig is om de wet aan te passen, maar dat zowel door de toezichthouder als door de energiecoöperaties gewerkt moet worden aan meer bewustzijn en duidelijkheid over de financiële wetgeving. ODE Decentraal heeft inmiddels een actieplan opgesteld om dit onderwerp het komende jaar te adresseren. 

Ontwikkelfonds voor coöperaties

Voortgang Ontwikkelfonds

Voormalig minister Kamp heeft  in een brief aan de Tweede Kamer antwoord gegeven op de motie van Agnes Mulder (CDA) om energiecoöperaties te ondersteunen.

Brief
In de brief staat dat het ministerie van Economische Zaken samenwerkt met ODE Decentraal om een speciaal ontwikkelfonds op te zetten. Het investeringsbesluit hiervoor zal echter door de nieuwe verantwoordelijke minister genomen worden.

Nieuw kabinet
ODE Decentraal werkt nu samen met Invest-NL om dit ontwikkelfonds in te richten. We kunnen er nog geen uitspraken over doen wanneer dit fonds operationeel is, omdat dit afhangt van de nieuwe minister en het nieuwe kabinet.

Over Invest-NL
Het kabinet wil start-ups, export en innovatieve projecten meer financieringsmogelijkheden bieden. Daarom wordt de financierings- en ontwikkelingsinstelling Invest-NL opgericht. Ondernemers kunnen bij Invest-NL terecht voor bijvoorbeeld durfkapitaal, garanties, exportkredietverzekeringen en internationale financieringsprogramma's. Daarnaast gaat Invest-NL de organisatie van grote maatschappelijke projecten zoals verduurzaming ondersteunen en waar nodig meefinancieren.

Foto: Zuidenwind

Lees hier een artikel over dit onderwerp dat eerder verscheen op Energeia.nl 

Lees HIER meer over Invest-NL

Warmte

Energiecoöperaties in de warmtetransitie

Warmte en energiebesparing krijgen een steeds belangrijkere rol in de energietransitie. Wij maken ons er sterk voor dat energiecoöperaties een sterke rol krijgen in deze sectie van de overgang naar een duurzame energievoorziening. 

Daarom hebben wij als partner de Green Deal Aardgasvrije wijken ondertekend. Wij willen als lokale energiecooperaties Nederland van het aardgas af helpen. En dat kan. Lees hier ons ambitiedocument.

Coöperaties in de warmtetransitie

Op 13 mei 2017 organiseerden wij samen met HIER opgewekt de werksessie 'Coöperaties in de warmtetransitie'.

De verslagen van de verschillende deelsessies kunt u via onderstaande links teruglezen.

SpaarGas
Paneldiscussie plenair
Position paper plenair
Erik Christiansen plenair
Benedenbuurt Wageningen
Culemborg
Esco’s
Package Solution Model
Videoverslag

Word lid!

Sluit je aan en maak de rol van  coöperaties en burgers in de energietransitie nog sterker. Word lid van ODE Decentraal!