Nieuws

Klimaatakkoord: samen nieuwe duurzame energie opwekken

10 juli 2018

50 procent van alle nieuwe duurzame energie opwek op land wordt eigendom van de lokale omgeving. Deze ambitie is uitgesproken in het voorstel op hoofdlijnen voor het nieuwe Klimaatakkoord. “Wij voorzien een grote versnelling van de ontwikkeling van nieuwe duurzame energieprojecten wanneer de omgeving daar eigenaar van kan worden,” aldus Siward Zomer, woordvoerder van Energie Samen, de branchevereniging van duurzame energie-initiatieven van burgers en agrariërs.

De zeggenschap en de opbrengsten van duurzame energieprojecten waarin bewoners, agrariërs, en lokale ondernemers zelf investeren en die ze zelf ontwikkelen zijn direct voor de lokale gemeenschap. Dit maakt hen een gelijkwaardige partner bij het ontwikkelen van duurzame energieprojecten. Zo kunnen we door een goede samenwerking tussen markt en omgeving de energietransitie versnellen.

Met deze ambitie wordt een belangrijke kans gecreëerd voor de lokale omgeving. Siward Zomer: “Deze kans moeten lokale partijen wel zelf oppakken en verzilveren. Het betekent niet dat de duurzame energieprojecten op een presenteerblaadje worden aangereikt. Het betekent samen ondernemen en risico nemen. We moeten echt aan de bak met z’n allen.” Ieder project is maatwerk. De eigendomsverhoudingen en rolverdeling zullen daarom niet bij alle projecten hetzelfde zijn.

Met de uitspraak dat de helft van nieuwe duurzame energieproductie van burgers kan worden, wordt heel letterlijk invulling gegeven aan één van de belangrijkste uitgangspunten van het nieuwe Klimaatakkoord, namelijk dat de transitie naar een CO2-vrij elektriciteitssysteem van iedereen is en dat iedereen mee kan doen

Ook op het gebied van energiebesparing en aardgasvrije wijken gaan bewonersinitiatieven een belangrijke rol spelen. In de komende drie jaar gaan zij er samen met gemeenten en andere partijen voor zorgen dat in 500 wijken een concrete uitvoeringsagenda wordt gerealiseerd. Zij zorgen dat bewoners elkaar inspireren om tot woningverduurzaming te komen, en brengen de dialoog op gang over wonen zonder aardgas. Hiermee zijn zij een belangrijke partner om tot een gedragen oplossing per wijk te komen.

De lokale energiebeweging is straks vertegenwoordigd in alle 30 regio’s, waar regionale energiestrategieën worden uitgewerkt. Ook hiermee werken burgerinitiatieven eraan dat de doelstellingen voor lokale duurzame energie uit het Klimaatakkoord gerealiseerd gaan worden, inclusief 50% eigendom van de omgeving – en dat de energieprojecten zorgvuldig in de omgeving worden ingepast.

Van iedereen wordt gevraagd actief mee te werken aan de energietransitie. Energie Samen wil samen met haar achterban stevig aan de slag. We roepen iedereen op om lid te worden van een energiecoöperatie in de buurt en zelf aan de slag te gaan met een duurzaam energie-initiatief.

Vervolgstappen

Hoe ziet het vervolgproces van de onderhandelingen voor het nieuwe Klimaatakkoord eruit?
Op dit moment hebben de onderhandelingen voor het nieuwe Klimaatakkoord een voorstel voor hoofdlijnen van het Klimaatakkoord opgeleverd. Deze zomer gaat het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) alle plannen doorrekenen. Na de zomer zijn eerst het kabinet en vervolgens de Tweede Kamer aan zet om het voorstel goed te keuren. Daarna gaan de onderhandelaars weer om de tafel om meer concrete afspraken te maken en te komen tot een echt akkoord.

Wat gaan de onderhandelaars aan de sectortafels in het najaar precies uitwerken?
Alle hoofdlijnen die nu zijn afgesproken hebben concrete maatregelen nodig om te kunnen worden uitgevoerd. Er moet heel veel worden uitgewerkt. In het voorstel voor hoofdlijnen staan in ieder hoofdstuk beschreven waar precies verder aan gewerkt moet worden. Deze punten zijn te vinden onder de subkopjes ‘uitwerking’ in het voorstel.

Wat zijn de 30 regionale energiestrategieën (RES) waar steeds over gesproken wordt?
In de RES wordt de regionale vertaling van de nationale afspraken uit het Klimaatakkoord vastgelegd. Het doel van de RES is een zorgvuldige ruimtelijke inpassing van hernieuwbare energieopwek met maatschappelijke acceptatie.Met de RES krijgen regio’s -30 regio’s dekken heel Nederland- de ruimte om naar eigen inzicht hun opgave voor meer hernieuwbare energie (elektriciteit en warmte) concreet te beleggen, waarbij participatie van burgers een elementair onderdeel is. Eind 2019 is duidelijk hoe de regio’s invulling geven aan de landelijke opgave.

Wie krijgt de regie over de energiestrategiën?
Een nationale organisatie van overheden en maatschappelijke organisaties en netbeheerders.

Is al duidelijk waar straks nieuwe duurzame energieprojecten gebouwd worden?
Dit wordt uitgewerkt in de regionale energiestrategiën.
De al eerder afgesproken projecten uit het eerste Energieakkoord uit 2013 (o.a. 6000 MW wind op land) gaan wel gewoon door. 

Op welke manier worden energiecoöperaties betrokken?
Hoe alles precies z’n beslag gaat krijgen wordt duidelijk aan het eind van het jaar. Energiecoöperaties en marktpartijen werken in gezamenlijkheid de onderwerpen en ambities uit het voorstel voor hoofdlijnen verder uit. Het doel is lokale hernieuwbare energieprojecten versnellen en daarmee ook de energietransitie.

Lees de teksten van het voorstel voor hoofdlijnen van het Klimaatakkoord.
Meer informatie van de Rijksoverheid over het Klimaatakkoord.